«مفاصل انگشتان دست از مهم ترین مفاصل بدن هستند و آرتریت این مفاصل به علّت ایجاد درد و تغییر شکل در انگشت می تواند در فعّالیّت های روزانه ی افراد تغییرات زیادی را ایجاد کند.

آناتومی

در کف دست انسان پنج استخوان دراز وجود دارد که به آنها متاکارپ می گویند. درجلوی هر متاکارپ یک انگشت وجود دارد.

هر انگشت از سه بند تشکیل شده است به جز انگشت شست که دو بند دارد،هر بند انگشت یک استخوان دارد که به آن فالانکس می گویند.مفاصل بین متاکارپ و فالانکس را مفاصل متاکارپوفالانژیال میگویند. حرکات این مفاصل بیش تر در جهت خم و باز شدن است.مفصل بین فالانکس ها مفصل اینترفالانژیالنام دارد.شست یک مفصل اینترفالانژیال و دیگر انگشتان دو مفصل اینترفالانژیال دارند. مفصلی را که به نوک انگشت نزدیک تر است مفصل اینترفالانژیال دیستال و آن را که به کف دست نزدیک تر است مفصل اینترفالانژیال پرگزیمال می گویند.استخوان متاکارپ شست با استخوان تراپزیوم  که در مچ دست قرار دارد مفصل می شود. مفصل بین این دو استخوان را مفصل کارپو متاکارپال می نامند حرکت این مفصل است که موجب می شود شست بتواند در مقابل انگشتان دیگر دست قرار گیرد.

سطح استخوان ها در محل مفاصل متاکارپوفالانژیال و اینترفالانژیال پوشیده از یک لایه غضروفی است. این لایه سفید رنگ موجب روان شدن حرکات مفصل می شود.منظور از مفاصل انگشت در این مقاله مفاصل متاکارپوفالانژیال، اینترفالانژیال و کارپومتاکارپ شست است.

علّت آرتریت انگشتان دست چیست

آرتریت به معنای التهاب مفصل است. شایعترین علّت آرتریت انگشتان دست، آرتریت دژنراتیوs است که به آن استئوآرتریت یا آرتروز s یا ساییدگی مفصلی هم می گویند.در این نوع از آرتریت، غضروف مفصل آسیب دیده و خراب می شود. علّت آسیب غضروف مفصل در این بیماری معمولا ضرباتی است که به انگشت وارد می شود. این ضربات م یتوانند موجب شکستگی مفصل، رگ به رک شدن مفصل و یا آسیب مستقیم غضروف مفصلی بشوند. شکستگی انگشت وقتی به داخل مفصل راه پیدا میکند حائز اهمیّت بسیار است. این شکستگی ها اگر با کوچک ترین کجی یا ناهماهنگی جوش بخورند در دراز مدّت موجب ساییده شدن سطح مفصلی و تخریب غضروف آن می شود.

رگ به رگ شدن مفصل می تواند موجب آسیب رباط های آن شود. این آسیب می تواند به صورت پاره شدن آنها باشد و در صورتی که این پارگی خوب ترمیم نیابد موجب تغییر در بیومکانیک مفصل شده و توزیع نیروهای وارده به مفصل را تغییر میدهد. این امر موجب می شود به قسمت هایی از مفصل نیروهای زیادی وارد شده و در نتیجه مفصل دچار ساییدگی و تخریب شود.

گاهی اوقات آرتروز مفاصل انگشت ایدیوپاتیک است بدین معنی که نمی توان علّتی را برای آن مشخص کرد.از علل دیگر آرتریت انگشتان دست روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید است. روماتیسم مفصلی یک بیماری پیش رونده است که موجب تخریب غضروف مفاصل و تغییر شکل آنها می شود.

درمان آرتریت انگشتان دست چگونه است

مهم ترین اقدامات درمانی در آرتریت مفاصل انگشتان دست عبارتند از:

*کاهش فعّالیّت های بدنی که موجب درد می شوند.

*یاد گرفتن راه های درست انجام دادن کارها با دست به طوری که فشار زیادی به انگشتان وارد نشود.

*استفاده از وسایل کمکی برای بهتر انجام دادن کارها.

*استفاده از بریس انگشت حتّی به صورت یک زینت.

*استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی.

*گرم کردن موضع درد.

در صورتی که اقدامات فوق نتواند درد بیمار را کاهش دهد تزریق داروهای حاوی کورتیکوستروئید توسط پزشک متخصص در درون مفصل می تواند تا چند ماه مشکلات بیمار را کم کند.در صورت موثر نبودن این اقدام پزشک معالج ممکن است تصمیم به انجام عمل جراحی بگیردکه در این حالت  سه نوع جراحی برای کاهش درد آرتریت انگشتان دست انجام می شود.

خشک کردن مفصل :

خشک کردن مفصل یا فیوژن یا آرترودز به این معنی است که جراح دو استخوان تشکیل دهنده مفصل را به یک دیگر متصّل می کند. با این روش حرکت مفصل ودرد بیمار به طور کامل از بین می روند. خشک کردن مفصل انگشتان دست بیش تر در مفاصل اینترفالانژیال به کار برده می شود. در این مفاصل جراحی خشک کردن بسیار ساده تر و با نتایج قابل اطمینان تر از جراحی تعویض مفصل است. عمل جراحی خشک کردن مفصل بیش تر در افراد جوان و فعّال به کار برده می شود که نیاز دارند تا فعّالیّت های سنگینی را با دست خود انجام دهند.

تعویض مفصل :

  بعضی جراحان از عمل جراحی تعویض مفصل یا آرتروپلاستی در درمان آرتریت مفاصل انگشتان دست استفاده می کنند. این نوع عمل جراحی بیش تر در افراد مسن به کار برده می شود. در این افراد فرد فشار زیادی به مفاصل خود وارد نمی کند و نیاز به پایداری زیادی در مفصل ندارد ولی در عوض به حرکت مفصل نیازمند است.

بازسازی مفصل :

 در نوعی از بازسازی مفصل پزشک جراح  سطوح خراب شده غضروفی را از دو سر استخوان و در محل مفصل خارج کرده و سپس در بین آنها بافتی  نرم  مانند قسمتی از یک تاندون را قرار می دهد. این عمل جراحی موجب می شود حرکات مفصل حفظ شده و درد آن هم تا حدود زیادی از بین برود. از این روش بازسازی مفصل در آرتریت مفصل کارپومتاکارپ شست استفاده می شود».