الگوی تدریس ساخت گرایی:
مراحل اجرا
1- درگیر کردن
· تحریک حس کنجکاوی و علاقه ی دانش آموزان از طریق انجام یک فعالیت یا طرح یک سوال جالب،خواندن یک داستان نیمه تمام ،نشان دادن یک عکس جالب
2- کاوش
· مشاهده دقیق و ثبت مشاهدات
· تفکر آزاد و بحث گروهی
· پیش بینی و انجام آزمایش(پرورش مهارت های کاوشگری)
3- توصیف:
· شرح و توصیف دقیق مشاهدات به صورت کتبی و شفاهی
· بیان راه حل ها و پاسخ های احتمالی (پرورش مهارت های تفکر انتقادی و تجزیه و تحلیل)
4- شرح و بسط:
· جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف
· تعمیم و گسترش یافته ها و ایجاد ارتباط بین ایده های مرتبط به هم (پرورش توانایی کاربرد مفاهیم در موقعیت های جدید)
5- ارزشیابی:
· ارزشیابی دانش و به ویژه مهارت های کسب شده در فر آیند یادگیری
· استفاده از روش خود ارزیابی
مثال-دوره ابتدایی
موضوع بند پایان پایه چهارم
گام اول
در آموزش درس حشرات در گام اول می توان ر صورتی که امکانات محیطی اجازه می دهد همراه با دانش آموزان در محیط اطراف به جمع آوری حشرات پرداخت در غیر این صورت می توان از قبل دانش آموزان را به گروه های مختلف تقسیم کرده و از هر گروه بخواهید که یک نوع حشره را به کلاس بیاورند(موارد ضروری و ایمنی را به آنها متذکر شوید) و یا نشان دادن تصاویر جالبی از انواع حشرات نیز می تواند شروع خوبی باشد.
گام دوم (کاوش)
در این مرحله گروه ها باید به مشاهده ی حشرات بپردازند و هر کدام رفتار حشرات و اجزای ساختمان حشرات را به دقت بررسی کرده و نکات مهم مشاهدات خود را در برگه یادداشت نمایند.(ایجاد تقویت هماهنگی مغز و دست در حین کسب تجربه از اهداف مهم این مرحله است)
گام سوم(توصیف)
در این مرحله هر گروه مشاهدات مرحله قبل را بیان می کند.و معلم با پرسش های دقیق تر مشاهدات خود ترغیب می کند.و دانش آموزان با یکدیگر به بحث و گفتگو می پردازند.
گام چهارم(شرح و بسط)
در این مرحله می توان پیرامون مفاهیم اصلی درس مطالبی ارئه داد و با بیان مثال های اضافی و موارد بیش تر درباره ی موضوع اصلی به دانش آموزان کمک کرد. و آنان را به سوی منابع مختلف مانند کتاب درسی ، دایره المعارف ها ، نرم افزار ها ی کامپیوتری و ...... برای تلاش بیش تر و بررسی دقیق تر هدایت کرد.
گام پنجم
در این مرحله از هر گروه بخواهید که توصیف کاملی از رفتار ، ساختمان و ........ حشره ای که مشاهده کرده اند بنویسند سپس این گزارش بر اساس معیار های معین شده از سوی معلم به ارزیابی کارگروهدیگر بپردازد.و یا لز روش خود ارزیابی استفاده کرد و هر گروه با توجه به معیار های که از قبل تعیین شده است کار خود را ارزشیابی نماید.
محاسنJ
· کاربرد وسیع برای دروس مختلف
· کاربرد برای دوره های مختلف از ابتدایی تا دبیرستان
· قابلیت اجرا در هر فضا و مکان و ....
· توجه به توانمندی ها ، علایق و نیاز های دانش آموزان
· تقویت روحیه ی همکاری
· به کار گیری توانایی های بالقوه و خلاقیت
محدودیتL
· منطبق نبودن با نظام سنتی ارزشیابی
· کمبود منابع و مواد آموزشی متنوع در مدارس
· آشنا نبودن معلمان
· دقت در خود ارزشیابی فراگیران
ارائه راهبرد جهت
1- فراگیران قوی:
· در مرحله کاوش فرض ها و نظریه های خود را ارائه دهند.
· مطالب بیشتری در ارتباط با موضوع فراهم کنند.
2- فراگیران ضعیف
· به برقراری ارتباط بین آموخته های پیشین و موضوع جدید ترغیب کنید.
· به مشاهده ی دقیق و توصیف کامل تشویق کنید.
تکلیف برای فراگیران
· گزارش توصیفی گروه های دیگر را بررسی و ارزشیابی کنند.
· مراحل توصیف و گزارشی خود را با دیگر گروه ها مقایسه کنند.
تفکر خلاق
· معیار ایی برای ارزشیابی کار گروهی تعیین کنند.
· در مراحل اولیه نام هایی را که نمی دانند با ایده خود اسم گذاری کنند.
الگوی تدریس مقایسه ای(بدیعه پردازی)
1- توصیف اولیه
در این مرحله موضوع مورد نظر توسط معلم و دانش آموزان توصیف می شود.
2- مقیاس مستقیم
در این قیاس دو موجود یا دو مفهوم با یک دیگر مقایسه می شود.
در این مرحله موضوع یا مفهوم موردنظر توسط دانش آموزان به یک شی یا موجود یا ..... تشبیه می شود.
3- مقیاس شخصی
در این نوع قیاس دانش آموزان خود را به داخل یک شی یا موجود و یا یک فضای جدید انتقال می دهد ، آن گاه توصیف می کند که چه احساسی دارد.
4- مقیاس تضاد
در این نوع قیاس ، قیاس های مستقیم و شخصی بررسی و پس قیاس هایی که بیش ترین تضاد را با هم دارند انتخاب می شوند.
5- توصیف دوباره
در این مرحله از بهترین قیاس ها و تجربه های به دست آمده استفاده شده و موضوع مورد نظر دوباره ولی این بار به صورت خلاق توصیف می شود.
مثال:دوره ی ابتدایی پایه پنجم ماشین ساده(اهرم)
گام اول(توصیف اولیه)
در این مرحله باید مقدمات لازم برای آغاز نو آفرینی فراهم شود.و اطمینان حاصل کنید که دانش آموزان موضوع درس و مفاهیم اساسی مربوط به آن را به خوبی فرا گرفته اند.
به عنوان مثال یکی از انواع ماشین های ساده ای را که خوانده اید را انتخاب کرده و از دانش آموزان بخواهید آن را توصیف کنند.
دانش آموز : محکم و قوی است
دانش آموز : بلند و کشیده است
دانش آموزان : به جای باید تکیه کند و ...
گام دوم (قیاس مستقیم)
قیاس مستقیم مقایسه ی ساده بین دوموجود یا دو مفهوم است .این نوع قیاس به صورت هماند سازی با یک شخص گیاه ، حیوان یا موجود بی جان صورت بگیرد.که در این جا می توان از دانش آموزان پرسید به نظر شما اهرم شبیه چه چیزی است؟
دانش آموز : یک وزنه بردار قوی ، یک انسان فداکار ، یک انسان زورگو با بازوان قوی ، پیرمرد ضعیفی که باید به عصایش تکیه کند.
معلم: کدام یک نزدیک ترین و عجیب ترین شباهت را با اهرم دارد ؟ و دلیل بیاورند. و بهترین قیاس را روی تابلو یادداشت کنید.
انسان مهربان و فداکار
گام سوم(قیاس شخصی)
در این مرحله دانش آموز باید خود را به جای یک فرد ، شی ، گیاه ، .... قرار بدهد و بگوید چه احساسی دارد؟(قیاسی که روی تابلو نوشته شده)
با توجه به مثال در گام دوم حالا از دانش آموزان بخواهید که خود را به جای یک انسان مهربان و فداکار بگذارند و بگویند چه احساسی نسبت به خود دارند؟
و هر دانش آموز احساس خود را بیان می کند.
و معلم شرایط را برای بیان این احساس فراهم می کند.
گام چهارم(قیاس تضاد)
در این نوع قیاس دو کلمه ی متضاد یا متناقض از یک موضوع بیان می شود.در این مرحله از فراگیران بخواهید از بین قیاس ها و تشبیه هایی که در مراحل دوم و سوم (قیاس مستقیم و قیاس شخصی)انجام داده اند کلمات متضاد را انتخاب کنند.
و این کلمات متضاد را روی تابلو کلاس بنویسید و از بچه ها بپرسید:
کدام کلمات بیش ترین تضاد را در ارتباط با موضوع را نشان می دهند؟
معلم: بیایید با هم پاسخ های شما را مرور کنیم آیا می توانید از میان مطالب گفته شده دو کلمه را انتخاب کنید که با هم متضاد باشند.
دانش آموز: قوی – ضعیف
مهربان – زورگو
ناتوان – نیرومند